Sinds 2013
Het verhaal van een geluidsliefhebber die wilde dat iedereen eindelijk goed kon horen.
Noizless Madness, dat is in de eerste plaats David Joppart, een man met een passie voor geluid. Het is ook een team van geluids- en radiotransmissieprofessionals, dj’s en evenementenmensen die sinds 2013 voorstellingen, musea en congressen uitrusten met draadloze koptelefoons, van het Musée d’Orsay tot ExCeL London. Om te begrijpen waar die hoge lat vandaan komt, moeten we terug naar een avond in juli 2011, in Grenoble.
David vertelt:
“Jarenlang was het geluid op feestjes met mijn dj-vrienden altijd een probleem. Oorverdovend als je tegen de boxen stond, nauwelijks hoorbaar zodra je wat verder ging staan, en overal een ellendige kwaliteit. Slecht ontworpen plastic boxen, een schel geluid waar je trommelvliezen van gingen bloeden, of bassen die op je borstkas beukten. Gevolg: ofwel zweeg je, ofwel schreeuwde je je stem kapot in de al geteisterde oren van je vrienden. En als het tijd was om naar huis te gaan, begonnen de oren te suizen. Dat was de prijs die je betaalde. Niemand stelde het in vraag.
Toen zag ik op 2 juli 2011 in Grenoble iets wat alles veranderde: 12.000 mensen met een koptelefoon in een enorm park, drie muziekstijlen tegelijk, en nul geluidsoverlast. Duizenden mensen, elk ondergedompeld in hun eigen bubbel, en toch gedragen door dezelfde collectieve energie. Het bracht me terug naar mijn walkmanjaren, naar die totale onderdompeling in muziek waar je kippenvel van krijgt. Op dat moment wist ik wat ik ging bouwen.”
Twee jaar later richtte hij Noizless Madness op.
“Ik was nog maar drie turven hoog en toen al gefascineerd door mijn papa, en door hem gevormd,” vertelt David. Zijn vader is elektronicatechnicus, en het huis staat vol hifi-apparatuur, met enorme lampen en grote metalen knoppen.
Eind jaren tachtig staat de tiener achter de draaitafels, daarna achter de microfoon van de vrije radio’s: Radio Contact, RFM, Chérie FM. Op zijn negentiende werkt hij al als zelfstandige, omdat de radio’s niemand aannemen. In 1991 leert hij audioproductie in de digitale studio van de Régie Média Belge. Sindsdien is hij nooit gestopt met werken aan geluid.
Wanneer hij draadloze koptelefoons ontdekt, denkt hij niet alleen aan feestjes. Hij ziet al concerten, openluchtcinema en voorstellingen voor zich. In de zomer van 2012 zoekt hij dagenlang naar een naam. Toen heette iedereen “Silent dit” of “Silent dat”, en dat irriteerde hem: “Ik wilde geen naam die ons in een hokje stopte.” Hij krabbelt logoschetsen met geluidsgolven. Het wordt Noizless Madness, want je moest toch een beetje gek zijn om eraan te beginnen.
RF Transmission is de technische partner van Noizless Madness gebleven. Het bedrijf, sinds 1995 een Belgische specialist in radiofrequenties, werkte mee aan enkele van de meest veeleisende producties, van concerten van Beyoncé en Jay-Z tot de ceremonies van de Paralympische Spelen in Athene.
Veel spelers in de silent disco versturen hun koptelefoons in plastic bakken, dichtgemaakt met kabelbinders, en zoek het zelf maar uit. David begeleidt liever: het evenement voorbereiden met de organisator, ruim voor de grote dag overleggen met de geluidstechnicus van de locatie, ter plaatse installeren en controleren. Zijn kijk op het vak vat hij samen in een knipoog, “the power of exp(EAR)ience”: het materiaal moet het evenement dienen, wat het ook is, zodat het publiek alleen nog de koptelefoon hoeft op te zetten.
Rond hem staan technici, hostessen die de koptelefoons uitdelen en het publiek te woord staan, en dj’s als de avond zich ertoe leent. Vaak is hij er zelf bij. Op een weekend in oktober, in Moeskroen, eindigt het evenement om middernacht. Inpakken, inladen en 120 kilometer over kleine wegen terugrijden: hij is pas rond twee uur ‘s nachts thuis.
Wanneer de locatie of de omvang van het evenement het moeilijk maakt, vindt hij een oplossing. In het aquarium van het Trocadéro in Parijs blokkeerden het water en het gewapend beton van de bassins het signaal: hij trok glasvezel tot in de lastige zones. Op het EAU-congres in ExCeL London draaiden 13 kanalen tegelijk voor 2.500 congresdeelnemers.
Dit onderwerp ligt David het nauwst aan het hart. “Al minstens 20 jaar maken we, bijna met toewijding en methode, de doven van vandaag en morgen.” De geluidsniveaus op evenementen overschrijden nog te vaak de veiligheidsgrenzen, en hij heeft zelf genoeg feestavonden met suizende oren afgesloten om dat te weten.
Een koptelefoon beschermt het gehoor niet op zichzelf: te luid en te lang luisteren beschadigt de oren, met of zonder luidspreker. Wat verandert, is dat het volume niet langer wordt opgelegd. Voor een luidspreker onderga je het niveau dat de regie kiest. Met een koptelefoon kan iedereen het geluid zachter zetten, of hem even afzetten om op adem te komen.
Rondom keert de rust terug. De buren worden niet gestoord, de aangrenzende zalen van een museum blijven rustig, en de dieren in een park slaan niet op de vlucht. “Het is een echte meerwaarde voor het respect voor anderen en voor de natuur.”
Op dit moment volgt David Auracast op de voet, een technologie die via Bluetooth hetzelfde geluid naar een onbeperkt aantal koptelefoons stuurt. Dat zou eindelijk de overstap naar digitaal betekenen, met een zuiverder en dynamischer geluid. Toch zet hij die stap alleen als de latentie het toelaat: bij een livevoorstelling aanvaardt hij hooguit 15 tot 20 milliseconden vertraging, anders loopt het geluid niet meer gelijk met de lippen van de acteur. Tot dan blijft Noizless Madness analoog.
Verder in de toekomst is er binauraal luisteren, dat driedimensionale geluid dat hij ooit zou willen aanbieden aan “een ietwat sprookjesachtige voorstelling, op een ongewone, onwaarschijnlijke plek”.
“Zolang het verlangen en de vreugde er zijn, geef ik niet op!”
David
Vertel ons over de locatie, het publiek en wat u wilt laten horen.
